Fotografia jako sztuka

W ciągu ostatniej dekady powstało więcej dzieł fotograficznych przeznaczonych do wystawiania w galerii niż w całej wcześniej historii tego medium.

Współczesny świat sztuki jest niesamowicie otwarty na wszelkie przejawy kreacji. Każdy może znaleźć coś dla siebie; emocjonalną ekspresję, improwizację czy też przemyślany, uporządkowany wycinek obiektywnej rzeczywistości oraz wszystko pomiędzy w najróżniejszych konfiguracjach.

Każdy ma prawo się wyrazić. Jesteśmy po to, by być przewodnikami w tej niesamoitej podróży w głąb zaskakującego świata fotografii artystycznej.

Jako twórcy jesteśmy osadzeni w pewnej czasoprzestrzeni- nie żyjemy w próżni. Fotografia przenika nasze życie. Spełniając rozmaite, szeroko zakrojone funkcje jest ona nie tylko wszechobecna, ale i niezwykle zróżnicowana.

Fukcjonujemy w świecie rozmaitych kodów kulturowych, dzięki którym możemy się sobą porozumiewać językiem sztuki. Dlatego tak warto poznać koncepcje leżące u źródeł współczesnych nurtów w fotografii artystycznej- gatunku samym w sobie złożonym i różnorodnym, a także tego skąd się wywodzą, by nie wymyślać roweru od nowa, ale by czerpać z dokonań poprzednich pokoleń fotografów- artystów, inspirować się ich dokonaniami i rozwijać własne, oryginalne idee.

Współczesna fotografia to rodzaj inteletualnej gry, w której zapraszamy widzowa do wnętrza naszej głowy.

Jednym z bezpośrednio rezonujących ze światem sztuki kierunkiem fotografii artystycznej jest dokumentacja performensów oraz happeningów, aranżowanych na potrzeby fotografii.

Dokumentacja performensów artystycznych, gdzie w rzeczywistości to właśnie fotografia jest ostatecznym celem tych zabiegów- obiekt zaplanowany z myślą o utrwaleniu, nie zaś przypadkowy dokument, ślad czy efekt uboczny prezentowanego zjawiska.

Choć sam akt obserwacji- uwiecznienie jednego z momentów składających się na sekwencję wydarzeń- pozostaje istotny, ogólna koncepcja artystyczna polega na zainscenizowaniu wydarzenia specjalnie na potrzeby fotografii. Wynika stąd, że akt artystycznego tworzenia rozpoczyna się na długo przed podniesieniem aparatu obejmuje budowę scenariusza. Taki obraz jest rezultatem przemyślanej strategii, mającej na celu zmianę postrzegania zjawisk fizycznych, społecznych etc. ale także nadaniu temu światu głębi.

Korzenia tego podejścia leżą w sztuce konceptualnej lat 60 XX w., gdy fotografia zaczynała kształtować publiczny wizerunek happeningów oraz inncyh ulotnych, jendorazowych form ekspresji artystycznej. Żródłem jej wartości była powszechna i niepodważalna zdolność fotografii do obrazowania rzeczywistości- stąd „amatorski”, „nieartystyczny” wygląd ujęć oraz przeniesienie akcentu na wartość artystyczną samego ukazanego aktu.

Przykładem takiego działania może być cykl Shizuki Ykomizo, która na potrzeby cyklu Obcy (1999) Yokomizo rozesłała listy do właścicieli domów wyposażonych w nisko położone okna, prosząc adresatów, by stanęli przy nich o określonej godzinie, a wcześniej włączyli światło i rozsunęli zasłony. Jej zdjęcia ukazują modeli pozujących w oczekiwaniu na wykonanie fotografii przez nieznaną osobę.

Styl Tableau

Fotografie w styluu tableu określa się czasem mianem „inscenizowanych” ponieważ wszystkie widoczne na nich przedmioty i osoby, a nawet sposób ustawienia aparatu wpisują się w staranie opracowaną koncepcję artystyczną. Wydarzenie kreowane z myślą o sprowadzeniu go do pojedynczego kadru.

Często nawiązujące do legend, bajek, wydarzeń metafizycznych oraz mitów składających się na naszą zbiorową świadomość kulturową. Inne mają znacznie bardziej tajemniczy charakter. W nurcie tym szczególnie ważne jest by myśleć o fotografii jako o cyklu powiązanych ze sobą obrazów, które budują narrację właśnie w obrębie kadru, ale jednak każde z nich może stanowić indywidualny świat.

Przykładem wybitnej interpretacji stylu tableu jest Jeff Wall, który w swoim ozdobnym stylu starała się jaknajbardziej podkreślić sztuczność oraz aranżację fotografii, sotosując różne zabiegi narracyjne. Umiejscawia swoich bohaterów w typowych dla swoich czasów wnętrzach i przestrzeniach, jednakże sposób inscenizacji przypominał bardziej renesansowe obrazy niż fragmenty rzeczwyistości.

Deadpan aesthetic

Styl ten cechuję się przede wszystkim monumentalizmem- odbitki prezentowane są w zapierającech dech przejrzystości, bardzo dużej skali. Wywołują w widzu wrażenie konfrontacji, zdecydowanie przeciwne nawykowym procesom oglądania fotografii.

Esteyka kieruję się specyficznym kodem warsztatowym. Epatuje klarownością i neutralnością wizji. Obiektywny- wręcz sterylny- obraz rzeczywistości traktuje jako przeciwwagę wobec subiektywizmu (ekspresjonizmu) poprzednich zjawisk w sztuce fotografii. Stopniowe zwiększanie rozmiarów odbitek ustawiło fotografię niejako w jednym szeregu z malarstwem oraz instalacją artystyczną.

Przykładowym artystą konsekwetnie tworzącym w tym nurcie jest Adreas Gursky. W swoim warsztacie łączy tradycję z nowoczesnością- posługuje się wysokiej jakości aparatami wielkoformatowymi, a następnie udoskonala zdjęcia za pomocą technik cyfrowych.

codzienność-harmonia-nieoczywistość.

Coś i nic

W jaki sposób przedmioty nieożywione, często całkiem zwyczajne sprzęty codziennego użytku, mogą stać się niezwykłe dzięki fotografii?

Uczynić znaczącym coś błahego, coś czym stykamy się codziennie, przechodzimy obok nich, nie poświęcając im uwagi, coś z pozoru zupełnie nie artystycznego. Tego rodzaju styl obrazowania zachowuje „przedmiotowość” tego co pokazuje, ale poprzez sposób ujęcia zachodzi pojęciowa metafora. Poprzez fotografie taka materia nabiera wizualnego znaczenia i możliwości twórczych, które wykracazją poza jej zwykłe funkcje. Przedmiot umieszczony w nieoczywistym miejscu skłanida do refleksji.

Możemy odrealnić odrealnić dany obiekt, w nietypowej skali bądź otoczeniu lub wyeksponowanymi kontrastami i powiązaniami form i kształtów. Przedmioty uporządkowane lub przemieszane, krwadędzie i ślepe zaułki, opuszczone przestrzenie, a także ulotne, krótkotrwałe

formy takie jak śnieg, mgła czy dym- drobne slementy- błahe i nietrwałe. Tematy jedynie na pozór niefotogeniczne. Z indywidualnego punktu widzenia każdy element składowy otaczającego nas świata skrywa potencjał artystyczny.

Nurt ten wyjątkowo podkreśla moc fotografii do nadawania znaczenia najbardziej prozaicznym obiektom i przeksztalcania ich w katalizatory zbiorowej wyobraźni.

Amerykański fotograf Roe Ethrige zmiania styl w zależności od tego, co fotografuje. W jego repertuaże znajdują się studyjne portrety na białym tle, fotografie budynków deadpan jak również utrzymane w krzykliwej tonacji fotografie martwej natury. Zdecydowana i wszehstronna praktyka Erthridge’a ma na celu poszukiwanie niespodziewanych elementów w obrębie powszechnie znanych kategorii fotografii, zwracając naszą uwagę zarówno na temty, jak i na typowe sposoby ich przedstawiania.

Sceny intymne

Nurt w fotografii zajmujący się dokumentacją więzi międzyludzkich, przejawów ludziej intymności.

Stylizacja na „styl potoczny” w fotografii charakterystyczny np. dla kronik rodzinnych utrwalanych na tanich jednorazówkach. Niewłaściwie skomponowany kadr, rozmycie, nierówny błysk flesza, ale w fotografii intymen te niedociągnięcia techniczne fotografii nieartystycznyc są wykorzstane jako język osobistego doświadczenia, przy pomocy którego autor komunikuje się z odbiorcą. Użycie fotografii pozornie amatorskich jest zamierzonym środkiem, wskazującym na poufałość między fotografem a obiektem.

Fotografem, który miał najbardziej bezpośredni ioczywisty wpływ na fotografię życia prywatnego jest Amerykanka Nan Goldin.

Prace Goldin najczęściej prezentowane są w postaci pokazu slajdów, często pokazywane na festiwalach filmowych. Najbardziej znany pokaz trwał 45 minut, pokazano 600 zdjęć. Głównymi tematami jej wczesnych prac są: miłość, życie codzienne, seksualność, płeć. Często dokumentowała również kobiety patrzące w lustra, dziewczyny w łazienkach, drag queens, stosunki seksualne, ludzkie obsesje i uzależnienia. Zdjęcia często przedstawiają życia prywatne bliskich jej osób, które przez pokazy stają się jakby publicznymi.

Jak widać współczesna fotografia artystyczna jest niesamowicie różnorodna, tak jak różnorodny jest otaczający nas wszechświat. Przejścia pomiędzy dziedzinami są niezwykle płynne, nie ma regół, co jest wartościowe, a podejmowana tematyka jest niemal nieskończenie rozległa.

Analizując jendk różnice między techniką i treścią, dochodzimy do wniosku, że nie sposób ich oddzielić od siebie, że stanowią integralną jedność. Technika w sztuce jest tym, czym jest oddech dla mowy. Mówienie bez oddechu jest również niemożliwe. Słuchają mowy, nie słyszymy oddechu; patrząc na dzieło sztuki nie powinniśmy dostrzegać techniki, zarówno jej części materialnej jak i funkcjonalnej lub być pewnym konsekwencji autora w kreacji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Scroll to top